Onderwerp en Gezegde

Waarover u wilt gaan schrijven

Wie gaat schrijven, zal zich goed moeten afvragen over welke zaak (onderwerp) hij het precies wil hebben en wat hij over die zaak wil gaan zeggen (gezegde). In een zin wordt van een onderwerp iets gezegd; in een brief wordt over hetzelfde onderwerp in de verschillende zinnen telkens iets anders gezegd, waarbij de volgende zin telkens een nieuwe eigenschap noemt van het algemene onderwerp. Het onderwerp en gezegde zijn dus heel belangrijk.

Voor iedereen die gaat schrijven - en echt niet alleen brieven - bestaat de grote moeilijkheid in de vraag, hoe kom ik aan gezegden, aan eigenschappen en kenmerken die ik van mijn onderwerp kan gaan zeggen? Iedereen kent immers uit zijn eigen levensgeschiedenis het verhaal van Jantje. Als leerling van de eerste klas moest Jantje, die al zo mooi letters kon maken, een briefje aan tante schrijven, omdat tante jarig was. Toen Jantje aan tafel zat met een wit papier voor zich en een krant om de inktvlekken op te vangen naast zich, vroeg hij aan zijn moeder: 'Wat moet ik schrijven, mam?' Ondertussen is Jantje Jan geworden met een goede baan, vrouw en kinderen, maar als hij tegen 31 december zijn directeur voorspoedig nieuwjaar wil wensen, vraagt hij nog altijd: 'Wat moet ik schrijven?'

Voorbeelden

De moeilijkheid die achter deze vraag schuilt, is gelegen in een gebrek aan een duidelijke voorstelling en ontleding in onderdelen van de zaak die in woorden omschreven moet worden. Een voorbeeld:

Het dak van het huis is stuk en de huurder geeft hiervan bericht aan de huiseigenaar die in een andere stad woont. Natuurlijk gaat de huurder schrijven:

'Het dak is stuk en moet gemaakt worden.'

Maar buiten deze korte mededeling is er over dit onvolmaakte dak nog zo veel meer te zeggen, o.a. waar het mankement is, hoe erg het is - een enkel gat of een serie gaten waardoor het op een gieter lijkt -, wanneer men de lekage ontdekte, de oorzaak waardoor het dak is stuk gegaan, eventuele beschadiging van het huis en meubilair, onkosten van de reparatie, op welke manier de reparatie uitgevoerd moet worden, wie in dit geval moet betalen en wat.

Een ander geval. Iemand wil 500,- lenen. Daarover is heel wat meer te vertellen dan alleen:

'Ik wil 500,- van je lenen.'

Want aan dit lenen zit vast, dat men het geld op een bepaalde datum wil hebben, rente moet betalen, of niet, maandelijks een bedrag moet aflossen enz.

Nog een eenvoudig geval. Iemand wil schroeven bestellen. Nu komen vragen op als: wat voor schroeven moeten het zijn, wanneer moeten die schroeven geleverd worden, onder welke voorwaarden moet er geleverd worden, enz.